Het levenslied…

Het levenslied is nooit écht weggeweest…

De populariteit van het Nederlandse levenslied uit zich de laatste jaren o.a. in de kijkcijfers en de mega-festivals. Maar zo is het niet altijd geweest. Wie kijkt hoe het genre zich in de vorige eeuw heeft ontwikkeld, ziet dat er veel is veranderd en het levenslied veel ups en downs heeft gekend. Internet encyclopedie Wikipedia omschrijft het levenslied als volgt: “Een Nederlandstalig lied waarin eenvoud en herkenbaarheid voorop staan”. Dat herkenbaarheid belangrijk is, merkt ook degene die fans van het levenslied spreekt: “Hij zingt wat ik voel”, hoor je vaak uit de mond van de liefhebbers.

Het levenslied ook wel “smartlap” genoemd werd in de jaren zestig populair, met het succes van de Zangeres zonder Naam. De “Koningin van het levenslied” Mary Servaes verovert de harten van het publiek en maakt gouden en platina successen mee. De landelijke radiostations moeten echter nog steeds niets van de Hollandse muziek hebben, en dat zal ook zo blijven. Maar in vele huiskamers schallen de Zangeres en haar collega’s door de luidsprekers, en de illegale radiopiraten draaien op volle kracht.

In de jaren zeventig komt de TROS, de enige omroep die de nek durft uit te steken voor het levenslied, met programma’s als Op losse groeven en de opvolger Op volle toeren, beide gepresenteerd door Chiel Montagne. Montagne geeft Nederlandse artiesten als Corry konings een podium om ook op televisie hun muziek aan het grote publiek te laten horen. Ondanks de inspanningen van de TROS vormen de jaren tachtig een sombere periode voor het levenslied. Nederland was weliswaar een beetje verliefd op Hazes en verscheurde samen met Koos Alberts diens foto’s, maar het grote publiek is in de ban van bands als Doe Maar en Het goede Doel. Toch blijven de piratenzenders en enkele platenmaatschappijen het levenslied trouw en helpen het genre de jaren tachtig door.

In de jaren negentig leggen artiesten als Frans Bauer en Marianne Weber de basis voor een nieuwe bloeiperiode. De documentaire van John Appel uit 1999 over Andre Hazes is een groot succes. Zij gelooft in mij maakt van Hazes in alle groepen van de samenleving een held. Het hele land huilt dan ook als de populaire volkszanger in 2004 overlijdt. De film over Hazes inspireert televisieproducenten tot het maken van realitysoap over andere anders Frans Bauer, Jan Smit en Jannes. De series ontpoppen zich tot ware kijkcijferkanonnen. Nederland houdt weer van zijn volkszangers. Het voortdurende succes van Bauer, Weber en Jan Smit komt misschien voor de meeste Nederlanders als een verrassing, maar de trouwe fans zullen minder verbaasd zijn.

Het levenslied is namelijk nooit écht weggeweest!

Bron: Roelof de Vries & Jan van Lieshout
Fotograaf: Evers, Joost / Anefo